Een vervolg dat niemand had willen schrijven
Twee weken geleden schreven we op deze plek over de DDR5-tsunami: hoe een 64 GB RDIMM-module van ongeveer 200 dollar naar tussen de 2.200 en 2.500 dollar springt, hoe drie fabrikanten — Samsung, SK Hynix en Micron — de prijszetting van een planeet in handen hebben, en hoe vijf hyperscalers de productie leegkopen voor hun AI-orders.
We hadden gehoopt dat het daarbij bleef. Het blijft er niet bij.
Want terwijl iedereen nog rekende met de DRAM-factuur, is een tweede schokgolf de markt komen binnenwalsen, ditmaal op het terrein van de opslag. Zowel NVMe-SSD's als enterprise-HDD's zitten in een prijsspiraal die niemand voor mogelijk hield. En de oorzaak is — verrassing — dezelfde drie letters: A, I.
Hieronder de cijfers, de mechanieken, de structurele oorzaken, en — belangrijker — wat u er als IT-bedrijf, cloudprovider of eindklant vandaag mee moet doen.
1. De cijfers: een grafiek die u twee keer wilt nalezen
Begin bij wat onafhankelijke analisten vandaag in hun boeken schrijven. VDURA publiceert een Flash Volatility Index die de spotprijzen van enterprise-SSD's tracked. De cijfers tussen Q2 2025 en Q1 2026 spreken voor zichzelf:
| Capaciteit & type | Q2 2025 | Q1 2026 | Stijging |
|---|---|---|---|
| 30 TB enterprise TLC SSD | $3.062 | $17.500 | +472% |
| 30 TB enterprise QLC SSD | $2.450 | $15.121 | +517% |
| Prijsmultiple 30 TB QLC SSD vs 30 TB HDD | 4,9× | 22,6× | — |
Bron: VDURA Flash Volatility Index, gepubliceerd via Blocks & Files, april 2026.
Lees die middelste rij nog eens. Een 30 TB enterprise QLC-SSD die negen maanden geleden 2.450 dollar kostte, kost vandaag 15.121 dollar. Diezelfde drive. Dezelfde fabrikant. Dezelfde silicon-architectuur. Enkel een andere kalenderdatum.
En de spiraal versnelt. In de drie weken tussen 4 en 23 maart 2026 stegen SSD-prijzen alleen al met 24%. VergeIO-analist George Crump documenteert in een partnerartikel op Blocks & Files wat er sectorbreed gebeurt:
- Q4 2025: enterprise-SSD lijstprijzen +40 à 50%
- Q1 2026: nog eens +33 à 38% bovenop Q4
- Q2 2026 (projectie): NAND-contractprijzen +58 à 63%
- Lead times: voor grotere orders > 40 weken
- Western Digital: heeft volgens marktbronnen alle harde schijven voor 2026 reeds verkocht
En Pure Storage (sinds kort omgedoopt tot Everpure) heeft op 23 april in een open brief aan klanten een cumulatieve prijsverhoging van 70% sinds januari moeten communiceren — terwijl hun eigen inputkosten volgens diezelfde brief tussen de 300 en 900% zijn gestegen. Met andere woorden: zelfs marktleiders eten een groot deel van de stijging zelf op, en kunnen het nog niet bijbenen.
2. Waarom NAND? Het verhaal achter het verhaal
In de DRAM-blog legden we uit hoe HBM (High Bandwidth Memory) de geheugenmarkt opslokt. Diezelfde HBM is nu óók de directe oorzaak van de NAND-crisis. Hoe?
Drie van de vier grote NAND-spelers — Samsung, SK Hynix en Micron — produceren niet alleen NAND-flash maar óók HBM. Bouwen aan een nieuwe cleanroom voor wafer-productie kost volgens Solidigm-CRO Paul Palonsky ongeveer $18 miljard, waarvan 2 tot 3 miljard alleen al voor het gebouw. Wie zo'n miljardenbeslissing moet nemen, kiest vandaag — onvermijdelijk — voor HBM. Want HBM-marges zijn obsceen vet en de vraag is structureel.
Het resultaat: NAND-capaciteit wordt niet evenredig uitgebreid. Solidigm zegt het zelf onomwonden:
"We won't have a substantial increase in NAND cleanroom capacity for about 3 years. It takes 1 to 2 years just for the building." — Paul Palonsky, CRO Solidigm
Drie jaar. Drie volle jaren waarin er nauwelijks nieuwe NAND-capaciteit bijkomt, terwijl de vraag exponentieel groeit. Enkel Kioxia-Sandisk en Solidigm zijn nog echte pure-play NAND-fabbers — zonder HBM-afleiding — maar ook zij hebben niet de middelen om de markt in hun eentje te bedienen.
En de vraag groeit waarom? Omdat hyperscalers volgens Palonsky van de ene op de andere dag ontdekten dat hun AI-inference workloads vertragen wanneer de data op HDD's staat. GPU's wachten op input. Wachtende GPU's zijn verloren geld. Dus is er een massale migratie van warme data van HDD naar SSD ingezet bij elke grote operator — en niemand had die orderboeken voorzien.
"Demand was grossly under-estimated." — Solidigm
Dat is een fabrikant die toegeeft dat de markt hen heeft verrast. Lees: er komt voorlopig geen kortetermijnoplossing.
3. En de harde schijven dan? Geen ontsnappingsroute
Wie nu denkt "ah, dan kopen we gewoon HDD's voor onze cold storage" — sorry, ook daar zit u vast. De HDD-markt heeft exact dezelfde oligopolie-structuur als DRAM en NAND:
- Seagate
- Western Digital
- Toshiba
Drie spelers, waarvan Seagate en WD een effectief duopolie vormen. Hun businessmodel sinds jaren: geen agressieve capaciteitsuitbreiding, marges hoog houden, prijzen vooral verhogen via hogere capaciteitspunten (32 TB, 40 TB) eerder dan via productievolume.
Blocks & Files analyseerde het mechaniek helder: "a duopoly of Seagate and Western Digital dominant and exerting effective price control by not increasing product capacity with new plants."
Resultaat: WD is — volgens VergeIO-analyse — uitverkocht voor heel 2026. Niet omdat ze geen klanten meer hebben, maar omdat hun productiecapaciteit voor het volledige kalenderjaar al gealloceerd is aan hyperscalers.
Wie een nearline HDD-server wil voor backup, archief, of cold tier — u zit achteraan in de rij. Zes maanden minimum. En de prijs per TB is sinds vorig zomer met 30 à 50% gestegen, met meer in het verschiet.
4. De architectuur slaat om: van HDD-warm naar SSD-warm
Wat hier eigenlijk gebeurt, is een fundamentele herijking van de opslag-piramide. Twee jaar geleden zag een redelijk datacenter er zo uit:
| Tier | Medium | Use case |
|---|---|---|
| Hot | NVMe TLC SSD | OS, databases, frequent access |
| Warm | SAS SSD of high-RPM HDD | VM-storage, file shares |
| Cold | Nearline HDD | Backup, archief |
| Frozen | Tape / cloud object | Compliance, long-term retention |
Vandaag schuift alles één rij omhoog. De AI-inferencing workload vraagt dat unstructured data — beelden, video's, vectoren, embeddings — bij elke query opnieuw door een GPU gaat. Dat lukt niet met een HDD die 200 IOPS doet. Dat lukt enkel met flash.
De nieuwe piramide ziet er zo uit:
| Tier | Medium | Use case |
|---|---|---|
| Ultra-hot | HBM + DDR5 | GPU-cache (zie DRAM-blog) |
| Hot | NVMe TLC SSD (Gen5) | AI training, low-latency database |
| Warm | NVMe QLC SSD | Inferencing data, vectorstores |
| Tepid | NL-SSD (nieuw, 2027) | Wat vroeger nearline-HDD was |
| Cold | Nearline-HDD | Wat vroeger tape was |
| Frozen | Tape / object cold | Compliance, regulatoire archieven |
Die nieuwe NL-SSD-tier (nearline-SSD) is geen marketingbedenksel. Het is een echte productcategorie in ontwikkeling bij Samsung en Solidigm. Volgens Scality-CPO Erwan Girard (Blocks & Files, mei 2026) start de kleinste Samsung NL-SSD op 250 TB en gaat de grootste tot 1 PB in een E3.L of E2 formfactor. Doel: ongeveer 50 drives in een 4U-chassis, dus bijna 500 PB — een halve exabyte — in één rack.
De endurance is bewust laag (0,1 WPD vs 0,5 voor QLC), want het is read-optimised storage. Maar de boodschap is duidelijk: Samsung mikt op het einde van de nearline-HDD. Verwacht eerste leveringen in 2027.
En ondertussen levert Kioxia samen met Dell al een PowerEdge R7725xd-server uit met 40 × 245,76 TB LC9-SSD's, goed voor 9,8 PB in 2RU. Twintig zulke servers in een rack = 196 PB per rack. Tegenover een traditionele HDD-rack met 1 à 2 PB. Maar voor 22,6× de prijs per TB.
5. Wat dit doet met uw factuur (een concreet voorbeeld)
Een klassiek scenario: u baat een private cloud uit met 25 PB usable storage en 1 GB/s sustained throughput. In Q2 2025 koste een all-flash architectuur daarvoor — volgens VDURA — $9,69 miljoen afgeschreven over drie jaar.
Diezelfde configuratie kost vandaag, in Q2 2026: $48,17 miljoen. Een stijging van 397% in twaalf maanden.
| Configuratie | 3-jarige TCO Q2 2025 | 3-jarige TCO Q2 2026 | Stijging |
|---|---|---|---|
| 25 PB all-flash (TLC) | $9,69 miljoen | $48,17 miljoen | +397% |
| 25 PB mixed-fleet (HDD+SSD tiered) | ~$8 miljoen | $11,37 miljoen | +42% |
Bron: VDURA Storage Economics Optimizer Tool (VDURA verkoopt mixed-fleet systemen — dus inherent commercieel belang — maar de orde van grootte is correct.)
Dat is geen tikfout. Een factor 4 verschil in drie jaar tijd voor exact dezelfde performance-belofte. En de tweede rij toont wat een mixed-fleet aanpak — bewust HDD en SSD tieren in één namespace — concreet doet: in plaats van +397% slechts +42%.
Dat is de orde van grootte van het verschil tussen een onderneming die "het ook gewoon all-flash doet" en een onderneming die haar architectuur heronderzoekt. Voor onze klanten in het MKB-segment is dat letterlijk het verschil tussen een haalbare en een onhaalbare refresh.
6. De refurbished-markt als noodklep — maar enkel mits framework
Hier komt een interessant fenomeen om de hoek kijken dat in het DRAM-verhaal nauwelijks bestond, maar in opslag wél: de secundaire enterprise-SSD-markt.
Hyperscalers en grote MSP's vervangen hun drives op rolling lease-schema's — vaak ver vóór de wear-threshold bereikt is. Een drive die uit een Amazon- of Microsoft-omgeving komt rolde, heeft typisch nog 80 à 95% van zijn rated write-life beschikbaar en een endurance van 7.000 TBW of meer (Crump, Blocks & Files mei 2026).
Concreet voorbeeld:
| Drive | Nieuw (2026 lijstprijs) | Refurbished | Korting |
|---|---|---|---|
| 3,84 TB enterprise SAS SSD | $560 | $170 | -70% |
Een refurbished 3,84 TB enterprise SSD die u vandaag voor ~$170 koopt, ligt niet boven wat u in 2024-2025 nieuw zou betaald hebben. Het is eenzelfde euro per TB als pre-crunch. Bij ondergewicht van schaal kan dit dus letterlijk een redding zijn voor een midmarket private-cloud-uitbreiding.
Maar: refurbished SSD's hebben statistisch een iets hogere uitvalskans dan nieuwe. Dat aankopen werkt enkel als u de juiste procurement framework hanteert:
- R2v3 leverancier-kwalificatie (een industrienorm voor electronics-hergebruik)
- NIST 800-88-conforme sanitization-certificaten (zodat u zeker bent dat er geen restdata of malware op staat)
- Fraudedetectie tegen rebadged OEM-drives (een groeiend probleem)
- SMART-diagnostiek op de zeven kerneigenschappen (wear leveling count, reallocated sectors, end-to-end errors, etc.)
- Firmware-validatie en stress-test onder sustained load
En — even cruciaal — de architectuur errond moet erop voorzien zijn. Synchronous replication (twee of drie kopieën per blok, geschreven naar verschillende hosts vóór de write acknowledged wordt) absorbeert een hogere statistische uitvalskans. Klassieke RAID met parity en lange rebuild-windows niet.
Bij S3S kwalificeren we onze refurbished-leveranciers exact op die criteria. Niet omdat we tegen nieuwe drives zijn, maar omdat we onze klanten mathematisch correcte oplossingen willen leveren, niet emotionele.
7. Wat u vandaag concreet moet doen
De adviezen uit de DRAM-blog blijven gelden — bestel vroeg, bevries quotes maximaal 14 dagen, bouw pass-through-clausules in. Voor opslag komen er specifieke punten bovenop.
🔧 Voor IT-bedrijven met eigen opslag-infrastructuur:
- Stop met all-flash als default. Tweepoot architecturen (NVMe + nearline-HDD via tiering, of straks NL-SSD) leveren tot 4× lagere TCO bij identieke performance. Pure all-flash heeft anno 2026 voor 70-80% van de workloads geen technische verantwoording meer.
- Open architecturen winnen. Vendor-locked AFA's (all-flash arrays) van enkele leveranciers zijn vandaag prijsfunnels in één richting. Open architecturen die heterogene flash van meerdere bronnen accepteren, halen de SAN-prijssetting onderuit.
- Refresh nu, of leef ermee. Q3 2026 wordt niet goedkoper dan Q2. Q4 vermoedelijk duurder. Uitstel = elke kwartaal opnieuw repricing.
📊 Voor cloud-, hosting- en SaaS-aanbieders:
- Differentieer uw storage-tiering in uw klantcatalogus. Niet elke klant heeft NVMe nodig. Een hybride tier "warm" (refurbished SSD met juiste framework) tegenover "premium" (nieuwe Gen5 NVMe) opent prijssegmentatie.
- Communiceer transparant waarom uw cloud-prijzen in 2026 omhoog moeten. Dezelfde wereldwijde dynamiek die uw DRAM-factuur explodeerde, doet dat nu met uw opslag.
- Heronderhandel langlopende contracten. Net als bij de DRAM-blog: pass-through-clausules zijn vandaag geen luxe meer.
💼 Voor eindklanten:
- Vraag uw IT-leverancier of zijn architectuur tier-bewust is, of dat alles op één type drive draait. Het tweede is in 2026 een rode vlag.
- Bekijk uw retentie-policy. Misschien staan er petabytes "warm" data bij u die in werkelijkheid "koud" zijn — daar is plots een factor 22× besparing mogelijk.
- Wees realistisch over upgrades. Een opslag-verdubbeling in 2026 is niet meer "die schijven die jullie laatste keer plaatsten, doe me die ook nog eens". Het is een fundamentele heroverweging.
Tot slot
In de DRAM-blog noemden we het beeld van een "stille storm in de serverkamer". Twee weken later is duidelijk dat het geen storm is — het is een klimaatverandering in datacenter-economie. Wat eerst geheugen leek, is nu ook opslag. Wat eerst SSD leek, slokt nu ook HDD op. Wat eerst hyperscaler-pijn leek, lekt door tot in elke kleine private cloud, elke regionale ERP-host, elke MSP met een Rubrik-aanbod.
Drie fabrikanten beheersen het geheugen. Drie fabrikanten beheersen de SSD's. Drie fabrikanten beheersen de HDD's. En vijf hyperscalers kopen ze alle drie leeg.
Wie infrastructuur uitbouwt of vervangt in 2026, doet dat niet langer met dezelfde rekenmodellen als in 2023. Wie dat wel probeert, brandt zijn ROI op. En de eerste die zijn klantcontracten niet aanpast, is opnieuw de eerste die zijn marge verdampt ziet.
Bij S3S zien we elke week welke architectuurkeuzes het wél nog laten kloppen. Refurbished media met juiste framework. Mixed-fleet tiering. Open architecturen die niet single-sourced zijn. En voor wie het écht moet: pre-allocated nieuwe capaciteit, besteld met realistische lead times.
Een eerlijke discussie over uw opslag-strategie begint vandaag — niet wanneer uw volgende refresh op tafel komt. En zoals altijd: liever een second opinion vóór de aankoop, dan een verklaring na de factuur.
📞 Een vraag, een audit van uw opslag-architectuur, of gewoon een second opinion? Neem contact met ons op via s3s.eu.
S3S — Custom-Made Server and Storage Solutions. We build, deliver and support custom-made server and storage solutions for software development firms, cloud-based service providers and other large or data-rich enterprises. We take care of your server and data storage solutions so you can focus on your core business.
Een vraag, een offerte, of een second opinion?
Bij S3S beginnen we altijd met de échte cijfers — niet die van de markt vandaag, maar die van úw business morgen.
Neem contact op