Een reeks die niemand kon negeren
In onze eerste blog schreven we over de DDR5-tsunami: hoe drie fabrikanten — Samsung, SK Hynix en Micron — meer dan 95% van de wereldwijde DRAM-productie controleren en hoe vijf hyperscalers die productie leegkopen voor hun AI-datacenters. In de tweede blog toonden we hoe dezelfde oligopolie-structuur de NVMe-SSD- en HDD-markt heeft platgeslagen, met prijsstijgingen van 400 tot 500% in twaalf maanden.
Beide keren was de conclusie hetzelfde: drie spelers hebben de prijszetting van een planeet in handen. En wie buiten dat clubje valt, betaalt wat zij bepalen.
Maar dat verhaal is aan het kantelen.
Voor het eerst in twintig jaar is er een serieuze vierde speler aan de horizon — en een vijfde in aanbouw. Ze komen uit China. Ze worden gesteund door staatsmiljarden. En ze rijden, paradoxaal genoeg, op de golf van dezelfde AI-boom die het kartel groot maakte. De vraag is niet meer of ze het marktaandeel van Samsung, SK Hynix en Micron gaan aanvreten. De vraag is hoe snel — en wat dat doet met de prijzen die ú betaalt.
1. Het kartel in cijfers — en wat er nu verandert
Laat ons beginnen met de feiten op tafel. De wereldwijde DRAM-markt zag er eind 2025 als volgt uit:
| Fabrikant | Herkomst | Marktaandeel (Q4 2025) | Positie |
|---|---|---|---|
| Samsung | Zuid-Korea | ~42% | #1 |
| SK Hynix | Zuid-Korea | ~30% | #2 |
| Micron | VS | ~22% | #3 |
| CXMT | China | ~7,7% | #4 (nieuw) |
| Rest | Diverse | <1% | — |
Bron: Omdia / Counterpoint Research Q4 2025 Memory Market Tracker
Die 7,7% voor CXMT klinkt bescheiden. Maar dat getal bestond twee jaar geleden nog niet. In 2022-2023 draaide ChangXin Memory Technologies (CXMT) structureel verlies — het accumuleerde ruim 36 miljard yuan (≈5 miljard dollar) aan niet-terugverdiende verliezen tijdens de opbouwfase. Vandaag rapporteert het een Q1 2026 nettowinst van 3,6 miljard dollar, op een omzet van 7,5 miljard dollar — een stijging van 1.688% jaar-op-jaar. Een IPO op de Sjanghaier STAR Market is in voorbereiding, met een verwachte waardering richting 1 biljoen yuan.
Voor de NAND-markt geldt hetzelfde verhaal, alleen één naam verderop: YMTC (Yangtze Memory Technologies) heeft vandaag een maandelijkse productie van circa 130.000 wafers, goed voor ongeveer 8% van de wereldwijde 3D NAND-markt — en mikt op 15% tegen eind 2026, wat het de derde grootste NAND-fabrikant ter wereld zou maken, achter Samsung en Kioxia.
2. CXMT: van staatsproject naar echte concurrent
ChangXin Memory Technologies werd in 2016 opgericht in Hefei als een uitgesproken Made-in-China-2025-project. Het startpunt was eerlijk: negatieve brutomarges, geleasete technologie, en een kloof van jaren op de Koreaanse en Amerikaanse concurrenten.
Wat er sindsdien is gebeurd, is indrukwekkend — zij het met kanttekeningen.
De productieopbouw:
CXMT verdrievoudigde zijn maandelijkse DRAM-waferproductie in één jaar: van 100.000 wafers/maand begin 2024 naar 290.000-300.000 wafers/maand eind 2025. Dat maakt het de snelst groeiende geheugenproducent ter wereld in dit kalenderjaar, zo bevestigt TrendForce. De twee fabrieken staan in Hefei en Peking, draaien op 12-inch wafers, en produceren volledig commercieel levensvatbare DDR5- en LPDDR5X-chips.
Klanten:
CXMT levert vandaag aan de Chinese tech-top: Alibaba Cloud, ByteDance, Tencent, Xiaomi en Lenovo staan in het klantenboek. Dit zijn geen kleine orders. Het zijn de hyperscalers van de Chinese AI-boom — dezelfde bedrijven die samen 31,98 miljard dollar capex planden voor 2025, een stijging van 40% tegenover 2024.
De prijskaart:
Chinese geheugenchips liggen gemiddeld meer dan 15% goedkoper dan gelijkwaardige mondiale specificaties, aldus Arisa Liu van Taiwan Industry Economics Services. Die korting is gedeeltelijk structureel (lagere arbeids- en energiekosten, staatssubsidies) en gedeeltelijk tactisch (marktaandeel kopen in een supercyclus). Hoe dan ook: voor Aziatische datacenters die vandaag inkoopbeslissingen nemen, is dat verschil al beslissend.
De beperkingen — eerlijk verteld:
CXMT loopt nog steeds drie à vier jaar achter op de technologische frontier van Samsung en SK Hynix. Dat gat zit hem niet in de standaard DDR5-productie — die klopt — maar in HBM (High Bandwidth Memory), het geheugen dat AI-GPU's nodig hebben.
CXMT produceert vandaag HBM2 in massa. HBM3 was gepland voor H1 2026, maar Digitimes (april 2026) meldt dat de commercialisering van HBM3 vertraging heeft opgelopen door yield-problemen en vertraagde apparatuurlevering — een directe impact van de Amerikaanse exportcontroles die in december 2024 werden aangescherpt, gericht op precies de apparatuur die nodig is voor HBM-productie (through-silicon via's, etsapparatuur en verpakkingstools).
3. YMTC: de NAND-disruptor die een jaar vroeger klaar is
Terwijl CXMT het DRAM-front bestormt, doet Yangtze Memory Technologies hetzelfde in NAND — en dat verhaal is minstens even significant voor wie opslag inkoopt.
YMTC ontwikkelde zijn eigen Xtacking-architectuur — een 3D NAND-stapelingstechnologie die de I/O-circuits op een aparte wafer plaatst van de geheugenlagen, wat hogere densiteit en hogere leessnelheid geeft zonder extra productiekost. Het is niet simpelweg een kopie van Samsung of Micron: het is een eigen ingenieursoplossing die inmiddels serieus wordt genomen door sectoranalisten.
De expansiestrategie:
Reuters (april 2026) bevestigt dat YMTC twee nieuwe fabrieken plant bovenop de Wuhan-fase-3-faciliteit die in H2 2026 massaproductie start — een jaar eerder dan de originele planning van 2027. Die versnelling is bewust: YMTC wil capaciteit opbouwen terwijl de NAND-supercyclus nog op stoom is, vóór de verwachte golf van nieuw aanbod die analisten voor 2027 projecteren.
De ambitie is concreet: van de huidige 8% wereldwijde NAND-marktaandeel naar 15% tegen eind 2026. Dat zou YMTC in één kalenderjaar voorbij SK Hynix én Micron katapulteren — qua volume. De technologische voorsprong van die twee blijft, maar volumepositie bepaalt inkoopgewicht, en inkoopgewicht bepaalt prijzen.
De sanctie-omzeiling:
YMTC staat al op de Amerikaanse Entity List (toegevoegd in 2022). Toch bouwt het een volledige productielijn met Chinese apparatuur. Reuters bevestigt de strategie: binnenlandse tools van Chinese fabrikanten vervangen westerse apparatuur stap voor stap. Dat gaat niet zonder groeipijnen — de yield op volledig Chinese tooling is lager dan op ASML/Applied Materials/Lam Research — maar het ontbreekt YMTC niet aan overheidsfinanciering om die leercurve door te financieren.
4. Het grotere plaatje: Huawei, HBM en de Chinese AI-soevereiniteitsroute
Er is een derde speler die minder in de headlines staat maar structureel even belangrijk is: Huawei.
Huawei bouwt zijn Ascend AI-chipfamilie op — de Chinese tegenhanger van Nvidia's H100/B200-lijn. De nieuwste Ascend 950PR haalt 1,56 petaflops FP8 en draait op 112 GB HBM. Het toestel is ontworpen om volledig los te staan van westerse leveranciers.
Het kritieke onderdeel? Dat HBM. Tot voor kort haalde Huawei dat van Samsung, maar de exportcontroles van december 2024 maakten een einde aan die aanvoerlijn. Huawei heeft nu een eigen HBM-roadmap gepubliceerd (Huawei Connect 2025) en werkt samen met CXMT aan in-house HBM voor de Ascend-lijn. De Ascend 950PR zou als eerste Chinese AI-chip met eigen Chinese HBM de markt op komen in 2026 — al is de exacte timing onder druk door diezelfde yield-problemen bij CXMT.
SemiAnalysis omschrijft het in een rapport over de Huawei Ascend-productieopbouw zo: "HBM is the bottleneck". Niet de logica, niet de chiparchitectuur, niet de software — het geheugen. Wat dat betekent: zodra CXMT zijn HBM-productie op orde heeft, valt de laatste externe afhankelijkheid weg in de Chinese AI-hardwareketen.
En dan is er nog Fujian Jinhua (JHICC) — de staatsonderneming die in 2018 op de Amerikaanse blacklist belandde wegens vermeende diefstal van Micron-technologie. Een Amerikaanse rechtbank sprak JHICC in maart 2024 vrij in die zaak. Het bedrijf produceert vandaag kleine volumes lower-grade DRAM voor consumentenelektronica, gedeeltelijk met Huawei-steun. Nog geen factor op de servermarkt, maar wel een vierde pion op het bord.
5. De paradox: dezelfde AI-boom die het kartel versterkte, ruïneert het ook
Hier wordt het verhaal pas echt interessant — en relevant voor wie nu hardware inkoopt.
De drie grote spelers — Samsung, SK Hynix, Micron — verlegden de afgelopen twee jaar massaal capaciteit van standaard DRAM naar HBM. Want HBM-marges zijn obsceen, de hyperscaler-orders onbeperkt, en de technologische drempel zo hoog dat ze dachten dat niemand ze ooit zou volgen.
Die beslissing creëerde een vacuüm in standaard DDR5-productie — precies het segment waarin CXMT zijn capaciteit heeft opgebouwd. De Big Three bouwden zelf de marktruimte die CXMT nu inneemt.
Counterpoint Research's analyst MS Hwang verwoordt het scherp: CXMT wint marktaandeel "because they have the volume that others lack". Geen dumping. Gewoon leveringscapaciteit op het moment dat de anderen hun aandacht elders hadden.
TechWireAsia (april 2026) bevestigt de bredere dynamiek: UBS schat dat de Chinese geheugenindustrie in 2026 120.000 tot 140.000 extra wafers per maand toevoegt aan de mondiale capaciteit. Dat is niet niets — dat is een substantiële injectie in een markt die momenteel een 12% tekort heeft.
En dat leidt tot de vraag die elke CFO in de IT-sector zich vandaag zou moeten stellen.
6. Wat dit voor uw inkoopstrategie betekent — nu en in 2027
Er zijn twee scenario's, en ze vragen elk een andere aanpak.
Scenario A: De Chinese opbouw loopt vertraging op
De yield-problemen bij HBM3, de exportcontroles op apparatuur, en de groeiende druk om CXMT op de Entity List te plaatsen (Washington discussieert dit actief, aldus ChinaTalk) remmen de opbouw. De Big Three behouden hun dominantie in het premium-segment. Prijzen voor server-DDR5 en enterprise NVMe blijven hoog tot minimaal eind 2026, met een mogelijke normalisatie in 2027 als de Chinese productie alsnog op stoom komt.
Scenario B: De Chinese opbouw verloopt volgens plan
YMTC haalt haar 15%-NAND-doel tegen eind 2026. CXMT consolideert haar positie boven 8% DRAM. De prijsdruk op standard DRAM en mainstream NAND begint in H2 2026 merkbaar te worden — niet dramatisch, maar structureel neerwaarts. Voor HBM blijft het kartel intact tot minstens 2027-2028.
In beide gevallen geldt:
| Wat u nu moet doen | Waarom |
|---|---|
| Bestel server-DDR5 en NVMe nog dit kwartaal | Q3/Q4 2026 worden niet goedkoper; Chinese capaciteit telt pas mee in 2027 |
| Bevries quotes maximaal 14 dagen | Marktprijzen blijven volatiel zolang het tekort duurt |
| Volg YMTC-NAND-prijzen actief | Als het 15%-doel haalt, daalt de SSD-spotprijs in Q4 2026 |
| Diversifieer uw supplier-landscape | Wie vandaag alleen koopt bij westerse kanalen, mist de window wanneer Chinese productie de markt bereikt |
| Bouw pass-through-clausules in contracten | In beide scenario's blijft de volatiliteit hoog tot eind 2027 |
7. De beleidslaag: sancties, subsidies en het schaakbord eronder
Dit verhaal speelt zich niet af in een vacuüm. Er is een politieke architectuur die de marktdynamiek mee bepaalt — en die elke IT-beslisser op zijn radar moet hebben.
De Amerikaanse kant:
De exportcontroles van december 2024 zijn gericht op precies de apparatuur die CXMT nodig heeft voor HBM: TSV-tools, etsapparatuur, verpakkingsmachines. ASML verkoopt al geen EUV aan China. Lam Research, Applied Materials en KLA zijn beperkt in wat ze mogen leveren. Het onderhoudspersoneel van westerse apparatuurfirma's bij CXMT is geïnstrueerd het bedrijf te verlaten.
Dat zijn geen kleine obstakels. Zonder EUV-lithografie wordt het technologisch moeilijker om beneden de 15nm node te gaan — precies de nodes waarop de volgende generatie HBM wordt gebouwd.
De Chinese kant:
Peking subsidieert actief de aankoop van domestieke geheugenchips door Chinese device-fabrikanten. Dat compenseert de kwaliteitskloof met een prijsprikkel. CXMT en YMTC krijgen staatskrediet aan tarieven die westerse concurrenten nooit kunnen evenaren. De IPO's van beide bedrijven zijn half commercieel, half industriepolitiek — een signaal dat Peking de geheugenindustrie beschouwt als strategische infrastructuur, vergelijkbaar met energie of treinnetwerken.
Het resultaat voor de globale markt:
Een tweedeling. De Chinese interne markt — die op haar eentje 25% van alle DRAM ter wereld verbruikt — wordt steeds meer bediend door Chinese fabrikanten. De externe markt (Europa, VS, Japan, rest van Azië) blijft voorlopig het domein van de Big Three. Maar hoe groter het Chinese binnenlandse aandeel van CXMT wordt, hoe minder druk de Big Three hebben om hun prijzen te matigen voor de rest van de wereld.
Kort gezegd: als CXMT en YMTC de Chinese markt grotendeels overnemen, kunnen Samsung, SK Hynix en Micron hun resterende productie aan de rest van de wereld nog duurder verkopen.
Dat is geen theorie. Dat is gewoon oligopolie-logica.
Tot slot
We zijn drie blogposts verder in deze reeks, en het patroon is consistent.
De eerste post: drie fabrikanten controleren het DRAM. Hyperscalers kopen ze leeg. Prijzen gaan door het dak.
De tweede post: drie fabrikanten controleren de NAND. Hyperscalers kopen ze leeg. Prijzen gaan door het dak.
Deze post: een vierde speler daagt het kartel uit — maar de eerlijke conclusie is genuanceerder dan de headline suggereert. CXMT en YMTC zijn reëel, winstgevend en groeiend. Maar ze zijn niet de prijsdrukkers van morgen voor de Europese IT-markt. Ze zijn de prijsdrukkers van overmorgen — 2027, misschien 2028 voor HBM.
Voor de komende twaalf maanden verandert er weinig aan de fundamentele inkooplogica. De volumes zijn er nog niet. De sancties remmen de technologische opbouw. De Chinese productie gaat eerst de Chinese markt bedienen — en pas daarna de rest van de wereld.
Wie vandaag hardware inkoopt, koopt nog steeds in een markt die wordt bepaald door drie spelers en vijf hyperscalers. De Chinese uitdagers zijn de reden om over twee jaar misschien andere berekeningen te maken. Maar ze zijn geen reden om vandaag af te wachten.
Bij S3S volgen we deze markt week na week — de sanctieontwikkelingen, de yield-rapporten van CXMT, de YMTC-fabcapaciteit, én de consequenties voor uw concrete inkoopbeslissingen. Want de juiste timing — niet te vroeg, niet te laat — is in een markt als deze het enige dat uw ROI beschermt.
📞 Wilt u weten wat de Chinese geheugencapaciteit concreet betekent voor uw refresh-planning of supplier-strategie? Neem contact met ons op via s3s.eu.
S3S — Custom-Made Server and Storage Solutions. We build, deliver and support custom-made server and storage solutions for software development firms, cloud-based service providers and other large or data-rich enterprises. We take care of your server and data storage solutions so you can focus on your core business.
Een vraag, een offerte, of een second opinion?
Bij S3S beginnen we altijd met de échte cijfers — niet die van de markt vandaag, maar die van úw business morgen.
Contact us